روان شناسی فوتبال
روان شناسی فوتبال
روان شناسی ورزشی علمی است که اصول روان شناسی را در حیطه ورزش به کار می گیرد. موضوع بسیار جالبی دارد چون هم باعث افزایش کار آیی ورزشی و هم بهبود وضعیت روانی – اجتماعی فرد می شود.با توجه به اینکه فوتبال یک پدیده اجتماعی است که امروزه بر فرهنگ، سیاست، اقتصاد و ... اثر می گذارد مایلم تا به بررسی روان شناسی فوتبال بپردازم.
امروزه فوتبال یک صنعت شده است که نیازمندی های خاص خود را می طلبد تا افراد بسیاری را در گرد خویش فراهم آورد تا هر کدام به فراخور به این صنعت مورد مطالبه مردم بهتر و اندیشمندانه تر بپردازندو کوچکترین اشتباه در طراحی ارائه آنچه که به نام بازی فوتبال و حاشیه آن است ،مساوی است با سقوط و مرگ تیم ها و باشگاه های بزرگ.
با توجه به اینکه فوتبال در تمام تار و پود وجود اکثریت آحاد جامعه نفوذ کرده است پس روان شناسی فوتبال هم حرفهای زیادی برای گفتن دارد. در فوتبال مدرن و پیشرفته امروزی عملکرد یک بازیکن کامل در 5 زمینه باید مورد بررسی قرار گیرد و نمرات مطلوب را کسب کند. این 5 حیطه عبارتند از: فیزیکی،فنی، روانی،هیجانی ، سبک زندگی .
در واقع با یک نگاه ساده می توان به این موضوع پی برد که توجه به عوامل روانی در چه درجه ای از اهمیت قراردارد.روان شناسی به مربیان و بازیکنان فوتبال کمک میکند تا روحیات و ویژگیهای فردی خود را بشناسند و با توجه به این شناخت بتوانند از مهارتهای روانی حداکثر استفاده را ببرند. ایجاد انگیزه، افزایش سطح اعتماد به نفس ،از بین بردن استرس و اضطراب،ایجاد روحیه برتری طلبی و موفقیت و... از جمله مواردی است که روان شناسان ورزشی می توانند در این حوزه ها به فوتبال کمک کنند.تا همین چند سال پیش بر خی از مربیان و مدیران غیر آکادمیک فوتبال کشورمان در نفی روانشناس می گفتند مگر بازیکنان ما روانی هستد که روانشناس بیاوریم؟ شاید هنوز هم نگرش مثبت و درستی در استفاده از روان شناس در تیمهای فوتبال کشورمان ایجاد نشده باشد و یا اگر هم هست در حد شعاری و یا حضور افراد غیر متخصص در این عرصه باشد.
اغلب مربیان فوتبال مقدار زیادی از وقت و انرژی و تلاش خود را در جهت بهبود توانایی های فنی و ورزشی بازیکنان تیم خود صرف می کنند ، اما بعضا توجه اندکی به این موضوع دارند که مهمترین ماهیچه در بدن- مغز است .بسیاری از مربیان برتر فوتبال در سراسر جهان به این نتیجه رسیده اند که سه عنصر کلیدی لازم برای فوتبال عبارتند از:
توانایی ورزشی : سرعت ، حرکت ،استقامت ،قدرت ،آمادگی جسمانی و غیره.
مهارتهای فنی : پاسکاری، دریبلینگ ، دویدن با توپ، موقعیت سنجی،و غیره
کیفیتهای روان شناختی فوتبال : اعتماد به نفس ، تعهد ، تمرکز و غیره.
در این نوشته قصد خسته کردن خوانندگان عزیز را ندارم اما توجه خوانندگان عزیز را به برخی از مسائل فوتبال کشورمان جلب میکنم. چگونه است تیمی مانند استیل آذین با آن همه بازیکنان بزرگ و قابل احترام و امکانات مادی فراوان که در ابتدای لیگ گذشته یکی از مدعیان قهرمانی قلمداد می شد، در پایان اولین تیم سقوط کننده بود. چرا گاهی تیمهایی بزرگ و با پشتوانه ای مانند استقلال و پرسپولیس علیرغم بهره مندی از بازیکنان بزرگ و موثر، فاقد انسجام تیمی هستند و در کسب نتایج مورد انتظار با ناکامی مواجه می شوند؟ شاید بخش بزرگی از این ناکامیها مربوط به عدم توجه به جنبه های روان شناسی در فوتبال ما باشد.
اتفاقا موضوع عدم انسجام تیمی موضوعی است که شاید در فصل جاری موجب آزار این دو( استقلال و پرسپولیس) بشودمخصوصا تیمهایی که بیشترین تغییرات را داشته اند.
بیل بیسویک روان شناس اسبق تیم منچستر معتقد است که بازیکنان و مربیان در میان ارزیابی های تکنیکی و فیزیکی باید مورد ارزیابی ذهنی و هیجانی (روانی)نیز قرار بگیرند تا روحیات بنیادی آنان ، احساسات و حتی سبک زندگیشان ، تشخیص داده شود. خوزه مورینیو، سرمربی سابق چلسی اولین عامل موفقیت در یک کار گروهی را برگزیدن صحیح ابزارها می داند.
آزمایشات نشان داده اندکه فوتبالیستهای موفق از کیفیتهای ذهنی بالاتر و سلامت هیجانی ، عاطفی بهتری برخوردارند. روان شناس علیرضا دهباش